ARTICLE · Тарих және шежіре

Романовтардың боярлық тегі (Романовтардың патшалық әулеті) және белгілі орыс тектерінің бірқатар өкілдері – дулат ұрпақтары

Кітаптағы Романовтар, Глинскийлер, Курбский және Годуновтар туралы авторлық тұжырымдар мен таңбаларға қатысты үзінді.

Arqaman-да жариялаған: Мұқтар Шадырман · 2026 ж. 21 қазан

Мұрат Аджиді мынадай сұрақтар толғандырады: «Жалған Дмитрийлермен (шетелдік патшалар) болған бірқатар қолайсыздықтардан соң 1613 жылы орыс тағына Михаил Романов кездейсоқ отырды ма? Оны кім отырғызды? Не себепті осы тектің бұрынғы тегін XIV ғасырдың ортасына шейін түркілік – Кобыл (кербез, сәнқой) деп келген, соңыра – Кошкиндер, ал XVI ғасырдың аяғында – Захарьиндер-Юрьевтер, Захарьиндер-Кошкиндер деп аталған? Және де кенеттен Романов тегі қайдан пайда болды?

Романовтар әулетінің бірінші орыс патшасының әкесі патриарх Филарет болғандығы белгілі. Филарет (пәни дүниеде Федор Захарьин-Юрьев) грек патриархымен жақын қарым-қатынаста болған... ал бұның өзі кейбір нәрселердің бетін ашады. Нақтылай айтқанда, не себепті – Романовтар? Латын тілінде бұл сөздің мағынасы римдік деген мәнге ие, бұның алдында айтылған оқиғаны есепке алғанда, Кошкин деген текті Романовқа алмастыру нағыз саяси астар алады, оны Римде байқамай қалу мүмкін емес-ті». (С. Аджи. Азиялық Еуропа. http://fictionbook.ru/author/murad_adji/aziatskaya_evropa_sbornik/).

Романовтардың боярлық тегі Пруссиядан шыққан, яғни сол жерді өз кезінде Аттила мен оның ұрпақтары билеген. Осынау ұлы адамдардың ұрпақтары славяндардың княздары және боярлары болды. Бояр сөзі түркіше – бай ер адам деген мағынаны білдіреді.

Романовтардың алғашқы белгілі ата-бабасы Гланды Қамбылы болған. («Романовтардың патшалық әулетінің пайда болуы», «Романовтардың тектік символы». Мақалалар. http://www.oboznik.ru/?p=32198). Аталған тек пен есім түркіше. Мүмкін оны түркіше Каланды немесе Қыланды Кобыл деп атаған болар. Басқа дінге кірген соң, ол жаңадан Андрей Кобыла деген ат пен текті қабылдайды. Бұл фактінің өзі оның түрік халқының өкілі болғандығын дәлелдейді.

Ұлы мәскеулік княздарға XIII ғасырда қызмет етуге келген Андрей Кобыла атақты әрі көрнекті бояр еді. Оны Ботбай хан әулетінен шыққан дей аламыз. Өйткені көптеген деректер осы ойымызды шегелей түседі. Романовтардың гербі негізінде дулаттардың таңбасы – ○ бар.

Романовтар әулетінен тараған патшайым Анастасия атақты патша Иван Грозныйдың сүйікті жары болған. Иван Грозныйдың анасы Елена Глинскаяның арғы ата-бабалары Литваның княздары болған. Орыстар оларды татарлар деп атаған. Бірақ Глинскийлердің гербіне қарағанда, олар шыққан тегі жағынан дулат екендігін аңғартады.

Иван Грозныйдың айқын бәсекелесі болып, Ливонияның жағына өткен өте атақты князь Андрей Курбский (татарша – Құрбы) еді. Оның гербі дулаттардың таңбасы бейнеленді.

Мінеки, тағы да бір татар патша Борис Годунов та дулат руынан тараған-ды. Оның қарындасы Ирина Иван Грозныйдың ұлы Федор патшаның жары болды.

Мәскеуде, өзге де қалаларда, көптеген селоларда аса көп мөлшерде дулаттар қоныстанып, тыныс-тіршілік жасап, өмір сүргендігін меңзейді. Мәселен, археологтар Мәскеуде және Мәскеу түбінде өте көп ауқымда күн тектес белгілерді, яғни дулаттардың таңбаларын тапқан.

Славяндар арасында пұтқа табынушылар (тәңіршілер) ішіне де дулаттардың таңбасы кең тараған.

СУРЕТТЕР МЕН ТҮСІНДІРМЕЛЕР

Романовтар боярлары тегінің гербі. Кітапта көрсетілген дереккөз: http://www.tinlib.ru/istorija/v_puchine_russkoi_smuty_nevyuchennye_uroki_istorii/p2.php

Зарядьедегі Романовтар боярларының палатасы. Кітапта көрсетілген дереккөз: http://bykovvg-1952.livejournal.com/649070.html

Елена Глинская. «Тарих жұмбақтары» журналы, №18, 2015 жыл.

Князь Глинскийлердің гербі. «Тарих жұмбақтары» журналы, №18, 2015 жыл.

Князь Курбскийдің гербі. Кітапта көрсетілген дереккөз: https://lib.rus.ec/b/462734/read

Бояр Годуновтардың гербі. Кітапта көрсетілген дереккөз: https://ru.wikipedia.org/wiki

Қорымдарда жерленген жерден табылған дулаттардың белгілері. Сунгари. Подмосковье. Түсіндірме кітаптағы нұсқамен берілді. Дереккөз: http://espicture.ru/solyarnyie-znaki-kartinki.html

Славяндардың күн тектес белгілері. Пұтқа табынушылық наным-сенімі. Кітапта көрсетілген дереккөз: http://espicture.ru/solyarnyie-znaki-kartinki.html

Патша Михаил Федорович Романовтың дулығасы. Кітаптағы түсіндірме: Ол «Ерихонская шапка» деп аталады. «Ерихонская» дейтін сөз түркілік тамыры бар: ер және хон (күн) — өте көне тайпаның аты. Дулығаның негізі — түрік стилі. Онда шығыс оюы және Құраннан алынған жазу: «Образуй правоверных обещаниями помощи от Аллаха и скорой победы». «Тарих жұмбақтары» журналы, №7, 2015 ж.

ДЕРЕККӨЗ

Дереккөз: пайдаланушы ұсынған «Дулаттар» кітабының 182–185-беттері және 186-беттегі Михаил Романовтың дулығасына берілген түсіндірме. Мәтіндегі тектік, этимологиялық және тарихи тұжырымдар түпнұсқа авторының көзқарасы ретінде берілді; редакцияның тәуелсіз тексеру қорытындысы емес. 186-беттен басталатын «Дулат текті Еділ Бұлғарларының билеушілері» — бөлек бөлім, осы мақалаға кірмейді.

#Дулат#Романовтар#Тарих#Шежіре