Судан: Үш аптада дрон соққысынан 306-дан астам адам қаза тапты

Қазан айының алғашқы үш аптасында Суданда дрон соққылары күрт жиілеп, кем дегенде 306 бейбіт тұрғынның өмірін қиды, жүздеген адам жарақат алды.

(2026 жылғы 23 қазан, Бейбітшілік және қауіпсіздік)

Бұл туралы жұма күні БҰҰ-ның адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссары Фолькер Тюрк қатаң түрде мәлімдеді, деп хабарлайды БҰҰ баспасөз қызметі.

БҰҰ-ның Адам құқықтары жөніндегі басқармасының (OHCHR) мәліметінше, Судан қарулы күштері (СҚК) мен Жедел әрекет ету күштерінің (ЖӘК) тарапынан жасалған бұл шабуылдар Кордофан, Дарфур, Көк Ніл, Хартум және басқа да штаттардағы тұрғын үйлерді, базарларды, ауруханаларды, босқындар лагерьлерін, сондай-ақ электр станциялары мен су көздерін нысанаға алған.


«Биыл Судандағы қақтығыстар салдарынан қаза тапқандардың басым бөлігі дәл осы дрондардың үлесіне тиесілі. Ұшқышсыз аппараттарды қолданудың бұлайша артуы алаңдаушылық туғызып қана қоймай, жантүршігерлік зардаптарға әкеліп соқтыруда», – деді Фолькер Тюрк.


Екі тарап та азаматтық нысандарды атқылап жатыр

Халықаралық ұйым әсіресе қақтығыстан бас сауғалап келген босқындар мен қоныс аударған адамдардың уақытша паналайтын орындарына жасалған шабуылдардың көбейгенін қатаң сипаттайды.


Қазанның 6 мен 10-ы аралығында Батыс Кордофанның Гхубейш пен Эль-Нухуд елді мекендеріндегі қоныс аударғандарға арналған баспаналарға жасалған дрон соққыларынан (үкіметтік күштер жасады делінген) кем дегенде 25 бейбіт тұрғын, соның ішінде әйелдер мен балалар қаза тапты.



9 қазанда Көк Ніл штатындағы Абу-Шенди маңында босқындар лагеріне жақын жерде қолөнер тәсілімен алтын өндіріп жатқан халыққа ЖӘК дроны соққы жасап, кем дегенде 31 адамның өмірін қиды (көбі – әйелдер мен балалар).



18 қазанда ЖӘК мимоличтерінің бақылауындағы Батыс Кордофанның Дибаб аймағында көлік жүк көлігі қайталама дрон соққысына («double tap») ұшырап, кем дегенде 139 адам қаза тапты.


Сондай-ақ базарлар мен медициналық мекемелер де шабуыл нысанына айналған. Атап айтқанда, 11 қазанда Көк Нілдегі Ум Дарфа ауруханасына жасалған соққыдан екі медицина қызметкері ауыр жарақат алып, нысан жұмысын тоқтатты.

«Қоныс аударғандарды қоса алғанда, ондаған бейбіт тұрғын қаза тауып, өмірлік маңызы бар инфрақұрылым мен қызметтер жойылды. Бұл халықтың әрі қарай босып кетуіне және қазірдің өзінде ауыр болып тұрған гуманитарлық дағдарыстың ушығуына әкеліп соғуда», – деді OHCHR ресми өкілі Сейф Маганго.

Амиет базарындағы қанды шабуыл

Бұл күндері Судан мен Оңтүстік Судан арасындағы даулы мұнайлы аймақ – Абьейдегі Амиет базары мен Тодач ауданына 19 қазанда жасалған дрон шабуылының салдарын тексеру үшін БҰҰ-ның Абьейдегі уақытша қауіпсіздік күштерінің (UNISFA) бітімгерлері барды. Бұл шабуыл 80-нен астам адамның өмірін қиған еді.

Миссияның Пәкістан батальонының командирі, подполковник Мұхамед Фаруктың айтуынша, оқиға орнына бірінші болып жеткен UNISFA әскерилері барлық дүкендердің өртеніп жатқанын көрген.

Миссия жедел әрекет ету және өрт сөндіру топтарын жұмылдырып, жалынның таралуына жол бермеді. Уақытша қолбасшы, бригада генералы Адебовале Ажабге 27-ден астам жарақат алған адамның Тодачтағы госпитальға жеткізілгенін хабарлады.

Үш баланың анасы, сатушы Анджелина Муза Диав бар мүлкінен айырылғанын жеткізді:


«Жұмыс та жоқ, бәрі күлге айналды. Балаларыммен бірге далада қалдым. Бізге көмек керек».


Қауіпсіздік Кеңесі жауапкершілікті талап етеді

Жұма күні жарияланған мәлімдемесінде Қауіпсіздік Кеңесі Абьейдегі шабуылды «ең қатаң түрде» айыптап, құрбандар саны әлі де артуы мүмкін екенін ескертті. Кеңес бейбіт тұрғындарға жасалған шабуылдар әскери қылмысқа пара-пар болуы мүмкін екенін атап өтіп, толық, ашық және жедел тергеу жүргізуді, кінәлілерді жауапқа тартуды талап етті.

Сондай-ақ Кеңес мүшелері Абьейдің демилитаризациялануы тиіс екенін және аймақта UNISFA күштерінен басқа ешбір әскери топ болмауы керектігін қадап айтты.

Бітімгершілікке шақыру

Фолькер Тюрк қақтығысушы тараптарды халықаралық гуманитарлық құқық талаптарын қатаң сақтауға, бейбіт тұрғындар мен азаматтық нысандарға шабуыл жасамауға үндеді.


«Кең көлемді бейбіт бастамалар бұл қақтығысты ушықтырып отырған қару-жарақ ағынын тоқтатуға бағытталуы тиіс. Мен қақтығысушы екі тарапты және олардың одақтастарын бітімгершілікке келісуге шақырамын», – деді Жоғарғы комиссар.


Оның пікірінше, адам құқықтарын басты орынға қоятын және жауапкершілікке негізделген келіссөздер – Судандағы тұрақты бейбітшілікке жетудің жалғыз шынайы жолы.