ARQAMAN MEDIA
Тарих және шежіре жарияланымдары
Тарих және шежіре санатындағы мақалалар мен жаңалықтар.
Түркеш қағанаты
Жетісу аймағындағы өмір сүрген ежелгі түрік мемлекеттерінің бірі - Түркеш қағандығы (қағанаты) (692 - 766). Оның негізін Батыс Түрік қағандығының сол қанатына (тұғлық) кірген түркеш тайпасы қалады.
Мұқтар Шадырман
Екінші Шығыс Түрік Қағанаты
50 жыл бойы Қытайға тәуелділікте болып (630 - 681)» 681 жылы көтеріліске шығуы нәтижесінде қайта жанданған Шығыс Түрік қағандығы кейбір ғылыми әдебиеттерде Екінші Шығыс Түрік қағандығы деп аталады.
Мұқтар Шадырман
ҮШ АРЫС
«Жалғыз келіп дүниеге, жалғыз кеткен көкем-ай!»
Мұқтар Шадырман
ЖЫҒАЛЫ МЫРЗА - ЖЕЗБИКЕ АНА - АҚМЫРЗА (ҚҰЛШЫҒАШ)
Қоңырат тайпасы алғашқы кезде Алтай тауының етегінде өмір сүрген. Одан соң Қазақстанның орталығына қоныс аударған.
Мұқтар Шадырман
Ақтамберді жырау Сарыұлы
(1675-1768 ж.)
Мұқтар Шадырман
Уақ барқұнан жыраудың жырлағаны (1678 - 1747 ж.)
Қошқар тұмсық ат жақтым. Маңдай алдына тоқтады, Киелі Мұрынқарақтың. Ал жырауым енді толғасын,
Мұқтар Шадырман
ТАҢБА ТАРИХЫМЫЗДЫҢ БАСТАУЫ
Қазақтың туыстық деген сөзі бірлестікті, туысуды білдірмей ме? Туысқанда қыз алып, қыз беріп, құдандалы болып, кейде бала асырап алып, жартастарға таңба басын түйістіріп түсіріп одақ құрған.
Мұқтар Шадырман
ҰЛЫ ЖҮЗДІҢ ОЙСЫЛ ҚАНАТЫ
Өмірден ертерек кеткен ғалым Құлмат ӨМІРӘЛИЕВТІҢ бұл еңбегі толық аяқталмаған. Сондықтан оның әлі толықтырылуы тиіс тұстары кездесуі мүмкін.
Мұқтар Шадырман
СІРГЕЛІ
Сіргелі — тайпа, Ұлы жүз құрамындағы 11 арыс елдің бірі. Қазақтың барлық шежіре деректеріне қарағанда Үйсінмен бірге туған.
Мұқтар Шадырман
ОЙСЫННЫҢ ОТЫЗ ҰЛЫ (аңыз хикаят)
Ордаға кірген батырдың дауысы ашық-жарқын шықты. «Хан ием!..» деп, он қолын төсіне басып тағзым етті де, өткен түндегі суыт жүрістің, олжалы жорықтың жай-жапсарын іркілмей баяндай жөнелді.
Мұқтар Шадырман
Дулаттардың тарихтағы рөлі мен мәні
Ежелгі дулат тайпасы екі жарым мың жылдан бері бүкіләлемдік тарих беттерінде терең де жарқын және өшпестей із қалдыруда.
Мұқтар Шадырман
Қарақойлы және Аққойлы – дулаттардың мемлекеттері (XIV-XV ғасырлар)
Қарақойлы және Аққойлы – дулаттардың мемлекеттері (XIV-XV ғасырлар)
Мұқтар Шадырман
Моғолстан – дулаттардың мемлекеті және Мұхаммед Хайдар Дулат Кашмирдің билеушісі
Дулаттар кітабынан үзінді
Мұқтар Шадырман
Айбарлы да ұлы Темір және оның барлас руы – ежелгі дулаттардың ұрпақтары
Әмір Темірдің тегі туралы осы күні алыпқашпа әңгіме көп
Мұқтар Шадырман
Шыңғысхан мен оның қият-боржігін тегі – ежелгі дулаттардың ұрпақтары
Шыңғысхан мен оның қият-боржігін тегі – ежелгі дулаттардың ұрпақтары
Мұқтар Шадырман
Дулат текті Сельжук мемлекеті, Хазар және Авар қағанаттарының билеушілері, құмық және көне ноғай тайпаларының көсемдері
«Дулаттар» кітабының 235–251-беттерінен мәтіндік үзінді: Сельжүктер, хазарлар, аварлар, құмықтар және ноғайлар жөніндегі авторлық пайымдар мен таңба суреттері.
Мұқтар Шадырман
Дулаттар – қаған тегінің және Түркі қағанаты атақтыларының негізін қалаушылар
Түркі қағанатын атақты Ашина тегі билегені тарихтан мәлім.
Мұқтар Шадырман
Бақшы Иманның «Жағраф тарихы» кітабындағы мәліметтердің шынайылығын растайтын византия-гот, араб-парсы және басқа да дереккөздері туралы
«Дулаттар» кітабының 222–235-беттеріндегі Бақшы Иманның «Жағраф тарихы» еңбегін византия-гот және араб-парсы дереккөздерімен салыстырған бөлім. Тарихи және тектік тұжырымдар кітап авторына тиесілі.
Мұқтар Шадырман
Ғұндардың, Аттила мен олардың ұрпақтарының Еуропадағы тарихи үдерістер мен рухани өмірге жасаған әсері
Ғұндар мен Аттила ұрпақтарының Еуропа тарихына, рухани өмірі мен геральдикасына ықпалы туралы кітаптан үзінді. 219-беттің жетіспейтіні мәтінде белгіленген.
Мұқтар Шадырман
Дулат текті Венгрия және басқа да еуропалық мемлекеттерінің билеушілері
Кітаптағы Арпадтар әулеті, Еуропа билеушілері, секейлер және көне жазу туралы авторлық баяндау. 208-бет жетіспейтіні мәтінде белгіленген.
Мұқтар Шадырман
Ежелгі Украина және қазақшылдар
Кітаптағы ежелгі Украина, бұлғарлар, казачество және гетмандардың таңбалары туралы авторлық баяндау.
Мұқтар Шадырман
Романовтардың боярлық тегі (Романовтардың патшалық әулеті) және белгілі орыс тектерінің бірқатар өкілдері – дулат ұрпақтары
Кітаптағы Романовтар, Глинскийлер, Курбский және Годуновтар туралы авторлық тұжырымдар мен таңбаларға қатысты үзінді.
Мұқтар Шадырман
Дулат руынан тараған ежелгі Киев қағанатының (Киев Русінің) билеушілері
Әбдіқадыр Дәуітбековтің «Дулаттар» кітабындағы Киев Русінің билеушілері, Дуло әулеті, шежірелік байланыстар мен көне таңбалар туралы бөлім. Ұсынылған 164–181-беттердің 17 фотосы қоса берілді.
Мұқтар Шадырман
Дулат руынан шыққан Бұлғар хандығының билеушілері
Кітаптың 155–164-беттерінде Дуло әулеті Дулат руымен сабақтастырылып, Аспарух пен Тервелден бастап бірқатар бұлғар билеушілері баяндалады. Мақала осы нұсқаны жүйелеп, даулы тарихи сәйкестікті дерек авторының тұжырымы ретінде көрсетеді.
Мұқтар Шадырман
Дулат руынан шыққан Ұлы Бұлғарияның билеушілері
Әбдіқадыр Дәуітбековтің «Дулаттар» кітабындағы Кубрат хан, Ұлы Бұлғария, Шамбат құрған Дулоба мемлекеті және дулебтер туралы тарау. 145–155-беттер.
Мұқтар Шадырман
Дулат руының Идель (Жеті ел) және күндердің (ғұндардың) еуропалық империясынан шыққан билеушілері
Әбдіқадыр Дәуітбековтің «Дулаттар» кітабындағы Идель мемлекеті, Балаәмір, Аттила, Дуло әулеті және Еуропадағы тарихи-генеалогиялық іздер туралы тарау. 113–144-беттер.
Мұқтар Шадырман
Жетісу мен Шығыс Түркістандағы дулаттар мемлекеті
Әбдіқадыр Дәуітбековтің «Дулаттар» кітабындағы Дулат (Дуло, Дулу) мемлекеті, оның Жетісудағы орны және көші-қон оқиғалары туралы тарау. 108–113-беттер.
Мұқтар Шадырман
Дулат руынан шыққан ақ күндер және ежелгі мемлекеттер
Әбдіқадыр Дәуітбековтің «Дулаттар» кітабындағы Кушан, Бактрия, Парфия және эфталиттерге арналған тарау. Кітаптың 102–108-беттері.
Мұқтар Шадырман
Сіргелі — Ойсын қырғыны
Шойбек Орынбайдың «Ойсын қырғыны» тарихи деректі хикаятының 8–57-беттері. Ойсын ұрпақтары мен Сіргелі атауы жайындағы көркем баяндау.
Мұқтар Шадырман